natural selection

متن حاضر از کتاب “جادوی واقعیت” نوشته ریچارد داوکینز توسط نگارنده اقتباس و ترجمه شده است. ریچارد داوکینز زیست شناس، فیزیکدان بریتانیائی دارای کرسی استادی در دانشگاه آکسفورد است. او در کتاب جادوی واقعیت با زبان بسیار ساده برخی از قوانین فیزیک را تشریح کرده است. در چندین پست اخیر نظریه تکامل را به نقل از این کتاب توضیح  می دهیم. در قسمت قبل دیدیم چگونه تفاوت زیاد جانوران یک گونه در جزایر گالاپاگوس  الهام بخش داروین در ارائه نظریه تکامل بوده است. درقسمت پایانی پدیده انتخاب طبیعی را بررسی می کنیم. در ادامه نیز به بررسی نقدهایی که به نظریه تکامل وارد است می پردازیم. 

انتخاب طبیعی و تلاش برای بقاء

پدیده انتخاب طبیعی (Natural Selection)  باعث می شود تکامل موجودات در جهت خاصی هدایت شود. جهت توضیح این پدیده بهتر است ابتدا به مفهوم استخر ژنی اشاره کنیم.

استخر ژنی

در قسمت های قبل بطور اختصار به جریان ژنی اشاره کردیم. دانشمندان از پدیده ای به نام استخر ژنی هم یاد می کنند. کلمه استخر ما را به یاد یک مایع می اندازد که در آن ژنها دارند می چرخند. اما ژنها فقط در سلول بدن موجودات زنده یافت می شوند. پس صحبت از استخر ژنی چه معنائی می تواند داشته باشد؟

در هر نسلی زاد و ولد باعث پخش شدن ژنها می شود . شما وقتی متولد می شوید بخشی از ژن مادر و پدرتان را به ارث می برید. این به معنای پخش شدن ژن مادر بزرگ و پدربزرگتان هم هست. این در مورد هر موجود ی که  متولد می شود صادق است. در طی اعصار زاد و ولد باعث پخش شدن ژنها شده است، گوئی ژنها در یک استخر در حال چرخیدن و بُر خوردن هستند. پس در اینجا استخر معنی می یابد. قبلأ از یک گونه جانوری به عنوان یک گروه که می توانند با هم جفت گیری کنند نام بردیم. در اینجا می بینیم چرا این تعریف اینقدر اهمیت می یابد.
اگر دو حیوان اعضای یک گونه جانوری باشند بدان معناست که ژنهایشان از یک استخر ژنی منشعب شده است . اگر دو حیوان از دو گونه مختلف باشند آنها نمی توانند اعضای یک استخر ژنی بوده باشند چون DNA شان فرصت این را نمی یابد که با جفت گیری و تولید مثل با هم مخلوط شوند حتی اگر در یک منطقه جغرافیائی زندگی کنند و با هم در ارتباط باشند. اگر جمعیت یک گونه جانوری از نظر جغرافیائی از هم جدا شوند استخر ژنی شان با هم متفاوت خواهد شد و پس از مدتی دیگرنمی توانند با هم معاشرت کنند.

تکامل

تکامل به معنی تغییر در استخر ژنی است . تغییر در استخر ژنی به معنی این است که بعضی از ژنها زیادنر و بعضی کمترمی شوند. و نتیجه این است که شکل یا سایز یا رنگ یا رفتار اعضای یک گونه تغییر می یابد و تکامل پیدا می کند چون تعداد و توزیع ژنها در استخر ژنی تغییر کرده است. این پدیده تکامل نامیده می شود .

انتخاب طبیعی

تا به حال  فقط از جدا شدن جمعیت ها و جدا افتادن آنها سخن گفتیم و از این مرحله فراتر نرفتیم . ولی در واقع اتفاقی که می افتد چیزی بیش از جدا افتادن است . آنچه رخ می دهد پدیده “انتخاب طبیعی” نام دارد. این پدیده یک فرایند بسیار مهم است که کشف بزرگ چارلز داروین بوده است. بدون انتخاب طبیعی جدا شدن گونه ها اتفاق می افتد ولی به یک شکل کاملاً بی هدف رخ می دهد.

انتخاب طبیعی تکامل را به جهت مشخصی هدایت می کند که در جهت بقای آن گونه باشد. ژنهایی که در استخر ژنی باقی می مانند ژنهایی هستند که دوام خوبی دارند. چه چیزی باعث می شود که یک ژن بقای خوبی داشته باشد؟ این ژنها به بقیه ژنهای آن موجود زنده کمک می کنند تا بدن هائی بسازند که آنقدر دوام بیاورند که بتوانند ژنهای خوبشان را به نسل های آینده انتقال بدهند.

اینکه چگونه ژنها این کار را می کنند برای هر گونه جانوری متفاوت است. بقای ژنها ی پرندگان و خفاشان با کمک به ساخت بال های قوی افزایش می یابد. ژنهای موش کور با داشتن دستهای قوی و بیل مانند عمر بیشتری می کنند و ژنهای شیر طوری تغییر می کند که شیر پاهایی قوی داشته باشد. جزئیات آن در مورد هر گونه متفاوت است ولی در همه گونه ها اسم این بازی “بقای یک ژن در استخر ژنی” است.

دفعه بعد که یک حیوان را دیدید به او نگاه کنید و سپس به خود بگوئید آنچه که من به آن نگاه می کنم یک ماشین فوق العاده برای انتقال ژنهای سازنده اش است . من به یک ماشین بقاء ژن نگاه می کنم و دفعه بعد که به آینه نگاه می کنید فکر کنید آنچه من هستم هم همینطور است .

مطالب بیشتر:

نقدی بر نظریه تکامل داروین : آیا هر آنچه در مورد این نظریه گفته شده درست است؟

نظریه تکامل داروین- قسمت 1 : چرا اینهمه گونه های مختلف موجودات زنده وجود دارد؟

نظریه تکامل داروین – قسمت 2 : چگونه زبان های مختلف در بین مردم شکل گرفت؟

نظریه تکامل داروین- قسمت 3 :جزایر داروین (Darwin island)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.